KUKLA · KARAGÖZ · GELENEKSEL TÜRK TİYATROSU

Bir miras.
Binbir hikâye.

Şafak Poyrazoğlu
Kukla ve Karagöz sanatçısı. Gelenekten beslenen, sahnede hayat bulan bir sanat yolculuğu.

USTADAN ÇIRAĞA,
KUŞAKTAN KUŞAĞA.

Umut Şafak Poyrazoğlu, geleneksel kuklalarıyla birlikte

KUKLA SANATI-KARAGÖZ-KÜLTÜREL MİRAS-SAHNE & ATÖLYE

Kuklalarla büyüyen
bir yaşam.

Dedesi Hâdi Poyrazoğlu’ndan devraldığı sanat mirasını, kuklalarla ve gölge oyunlarıyla geleceğe taşıyor.

1985 yılının haziran ayında doğan Umut Şafak POYRAZOĞLU, doğduğu günden itibaren kukla sanatı ile iç içe olmuştur. Eğitim hayatını sürdürürken bir yandan da dedesi kukla sanatçısı Hâdi Poyrazoğlu sayesinde kuklalarla ve kuklacılarla beraber büyümüştür. Eğitiminin ardından artık bu işi profesyonel olarak yapmak isteyen Poyrazoğlu 2002 yılında Hadi Poyrazoğlu Kukla Tiyatrosu’nu Kurarak gösteri dünyasına adım atmıştır. 2013 yılı itibariyle Kukla Sanat’ı oluşturmuş ve halen bu çatı altında çalışmalarına devam etmektedir. Kukla konusunda ilk eğitimini kurmuş olduğu tiyatroya da ismini veren Geleneksel Türk Tiyatrosunun en eski kukla Sanatkârlarından dedesi Hâdi Poyrazoğlu’ndan almıştır.

İlerleyen zamanda Karagöz tasvir yapım eğitimi almak istemiş ve Hayali Torun Çelebi Tuncay Tanboğa’nın yanında çırak olarak başlamıştır. Buradaki eğitimini tamamladıktan sonra bir süre Ankara Başkent Tiyatrosu’nda oyunculuk yapmıştır. Görev yaptığı süre içerisinde Hayali Torun Çelebi’nin yanında öğrenmiş olduğu tasvir yapımını da ilerletmiş ve ayrıca “tuluat tiyatrosu” (orta oyunu, meddah) eğitimi de tamamlamıştır. Bütün bu çıraklık süreçlerinden sonra kendi Atölyesini kurarak Kukla ve Karagöz yapımına devam etmiş gerek yurt içinde gerekse yurt dışında sergilenen gösterilerde aktif rol almıştır.

2016 Yılında Hâdi POYRAZOĞLU ismini yaşatmak ve tanıtmak amacı ile Hâdi Poyrazoğlu Geleneksel Türk Tiyatrosunu Yaşatma Derneğini kurmuş ve bu dernek ile birlikte birçok projeye imza atmıştır. 2018 Kültür ve Turizm Bakanlığının sınavlarına katılarak Somut Olmayan Kültürel Miras taşıyıcısı kimliğini alıp bakanlık bünyesine Kukla Sanatçısı olarak kayıt olmuştur. 1990 yılında ustaları Hadi Poyrazoğlu (dedesi) ve Hayali Torun Çelebi Tuncay Tanboğa’nın önderliğinde Türkiye Ankara’ da kurulan ve merkezi Fransa olan UNİMA (UNION INTERNATİONAL DE LA MARIONETTE) Milletler arası Kukla ve Gölge Oyunu Birliği’nin 2019 – 2021 yılları arasında Millî Merkezin Başkanlığını yapmış Geleneksel Türk Tiyatrosunun gelişimi ve ilerlemesine katkıda bulunacak çalışmalarda bulunmuştur.

2022 Yılında Hâdi Poyrazoğlu anısına Ankara’da Ulusal Hadi Poyrazoğlu Kukla ve Karagöz Festivalini yapmış ve proje kapsamında Türkiye Avrupa İş Dünyası Ödüllerinde Yılın en iyi Projesi, Yeni Tiyatro Dergisi Festival Başarı Ödülü, Ankara Gazeteciler ve Yazarlar Derneği 2022 Yılı En iyi Festival Ödülü’ne layık görülmüştür. 2023 Yılında 2. Uluslararası Hadi Poyrazoğlu Kukla ve Karagöz Festivalini yapmış, Türkiye Avrupa İş Dünyası Ödüllerinde Yılın en iyi Projesi ödülüne layık görülmüştür. 2024 Yılında 3. Uluslararası Hadi Poyrazoğlu Kukla ve Karagöz Festivalini yapmış, Türkiye Avrupa İş Dünyası Ödüllerinde Yılın en iyi Projesi ödülüne layık görülmüştür.

USTAYA SAYGI

Usta
Hâdi Poyrazoğlu

Kuklalarla yaşayan bir ustanın izinde.

Fotoğraflar, sahne hatıraları ve arşivden belgeler.

Hâdi Poyrazoğlu

1903 yılında Midilli Adası’nda doğmuştur. Anne ve babasını küçük yaşta kaybedince teyzesi tarafından büyütülür. Çocukluğunda Ramazan aylarında Fatih, Karagümrük ve çevresinde oynatılan kukla ve Hacivat-Karagöz oyunlarına ilgi duyar. Karagözcü Saffet’in yanında Karagöz öğrenmeye başladığında 9 yaşındadır.

Daha sonra Hayali Küçük Ali’nin yanında Karagöz öğrenmeye devam eder. Hokkabaz Marko’nun yanında hokkabazlık sanatını öğrenir. Bunların yanı sıra devrin tuluat topluluklarında oynar. Şevki Bey, Ahmet Bey, İsmet Fahri Bey, Naşit Bey ve İsmail Dümbüllü’nün ekiplerinde çalışır.

Yurt içi turneleri dışında İstanbul, Adana, Antalya ve Ankara’da yerleşik olarak sanatını sürdürür. Atatürk, İsmet İnönü, Celâl Bayar ve Cemal Gürsel’in huzurunda Karagöz ve kukla oynatır.

Halkevlerinin kapatılması sonucu turneleri bırakarak 1951 yılında Ankara’ya yerleşir ve Dörtyol Aile Bahçesi’nde kukla oynamaya başlar. Aynı zamanda bahçenin idareciliğini ve sunuculuğunu da yapar. Bu bahçede 15 yıl çalışır. Yardımcıları Kemal Şakrak ve Kemal Derebeyoğlu’nun ölümünden sonra mesleğini bırakarak lokantacılığa başlar.

Karagöz, kukla, hokkabazlık ve ip cambazlığı ile uğraşan ve tuluat topluluklarında oyunculuk yaparak sanat yaşamını tamamlayan Hâdi Poyrazoğlu, bu sanatlardaki üstün yeteneği, bilgisi, yardımseverliği ve efendiliği ile diğer sanatçılara örnek olmuştur.

1996 yılında sanata yaptığı katkıları nedeniyle UNIMA Geleneksel Türk Tiyatrosu Hizmet Ödülü’nü almaya hak kazanmıştır.

Hâdi Poyrazoğlu, 17 Ocak 2000 tarihinde Ankara’da vefat etmiştir.